12 Nội Dung Về Kỹ Sư Xây Dựng Hạ Tầng Khác Với Kỹ Sư Cầu Đường Hay Hạ Tầng

1. Khái niệm chung về xây dựng hạ tầng

Trong lĩnh vực xây dựng, “hạ tầng” được hiểu là hệ thống công trình kỹ thuật nền tảng phục vụ cho hoạt động sinh hoạt, sản xuất và giao thông. Hạ tầng không tập trung vào nhà ở hay công trình kiến trúc nổi, mà chủ yếu nằm dưới mặt đất hoặc gắn liền với mặt đường. Đây là phần công việc ít được chú ý về mặt thẩm mỹ nhưng lại quyết định khả năng vận hành lâu dài của toàn bộ khu vực.

Xây dựng hạ tầng thường xuất hiện trong các dự án khu dân cư, khu công nghiệp, khu đô thị mới, khu du lịch, đường giao thông, hoặc các dự án cải tạo – nâng cấp đô thị. Người làm hạ tầng phải làm việc trực tiếp với đất, nước, cống, đường, hệ thống kỹ thuật ngầm và các lớp kết cấu nền.

Xem thông tin:  việc làm cầu đường và hạ tầng

2. Phân loại các hạng mục hạ tầng cơ bản

1. Hạ tầng trong xây dựng có thể chia thành nhiều nhóm hạng mục khác nhau, tùy theo chức năng sử dụng và phạm vi dự án.
2. Hạ tầng giao thông: đường nội bộ, đường khu công nghiệp, đường đô thị, bãi đỗ xe, vỉa hè, bó vỉa, dải phân cách.
3. Hạ tầng thoát nước: thoát nước mưa, thoát nước thải, hệ thống cống tròn, cống hộp, hố ga, mương hở.
4. Hạ tầng cấp nước: đường ống cấp nước sinh hoạt, nước sản xuất, trụ cứu hỏa.
5. Hạ tầng kỹ thuật khác: điện chiếu sáng, cáp ngầm, viễn thông, camera giao thông, hệ thống tưới cây.

Mỗi nhóm hạng mục có quy trình thi công, tiêu chuẩn kỹ thuật và yêu cầu nghiệm thu riêng, nhưng đều có mối liên hệ chặt chẽ với nhau.

3. Công tác chuẩn bị mặt bằng và nền đất

Thi công hạ tầng luôn bắt đầu từ công tác chuẩn bị mặt bằng. Đây là bước quan trọng quyết định chất lượng toàn bộ các hạng mục phía trên.

Các công việc chính bao gồm:

1. San gạt mặt bằng theo cao độ thiết kế
2. Dọn dẹp vật cản, rác, cây cối, lớp đất yếu
3. Đào bỏ lớp đất không đạt yêu cầu
4. Đắp đất nền hoặc cát nền theo chỉ định thiết kế

Trong hạ tầng, nền đất thường phải chịu tải trọng lâu dài từ phương tiện giao thông, nên yêu cầu độ chặt và độ ổn định rất cao. Việc lu lèn nền đất phải thực hiện theo từng lớp, có kiểm soát độ ẩm và chiều dày mỗi lớp.

4. Thi công nền cát và kiểm soát độ chặt

Nền cát là lớp trung gian quan trọng, đặc biệt trong khu vực đất yếu hoặc nền có mực nước ngầm cao. Cát được sử dụng để thay thế đất yếu, tăng khả năng thoát nước và phân bố tải trọng đều hơn.

Quy trình thi công nền cát bao gồm:

1. Rải cát theo chiều dày cho phép
2. Tưới nước đạt độ ẩm tiêu chuẩn
3. Lu lèn bằng lu rung hoặc lu bánh thép
4. Kiểm tra độ chặt bằng thí nghiệm hiện trường

Mỗi lớp cát đều phải đạt hệ số độ chặt theo thiết kế. Nếu không đạt, phải lu bổ sung hoặc thay thế vật liệu. Việc này ảnh hưởng trực tiếp đến các lớp kết cấu phía trên như đất đắp, cấp phối đá dăm và mặt đường.

5. Vải địa kỹ thuật trong thi công hạ tầng

Vải địa kỹ thuật là vật liệu không thể thiếu trong nhiều công trình hạ tầng hiện nay. Chức năng chính của vải địa là:

1. Phân cách các lớp vật liệu
2. Gia cường nền đất yếu
3. Tăng khả năng thoát nước
4. Giảm lún không đều

Khi thi công, vải địa phải được trải phẳng, đúng chiều, không bị rách, không bị gấp nếp. Các mép nối phải chồng mí theo quy định. Sau khi trải xong, cần thi công lớp vật liệu phủ ngay để tránh vải bị xê dịch hoặc hư hỏng.

6. Thi công các lớp đất đắp và kiểm soát từng lớp

Sau nền cát và vải địa, công tác đắp đất được tiến hành theo từng lớp mỏng. Mỗi lớp đất đắp đều phải tuân thủ:

1. Chiều dày tối đa cho phép
2. Độ ẩm phù hợp
3. Lu lèn đúng loại máy
4. Kiểm tra độ chặt từng lớp

Việc chia lớp giúp đảm bảo nền đạt độ ổn định đồng đều. Nếu đắp quá dày hoặc bỏ qua kiểm tra, nền dễ bị lún, nứt hoặc phá hủy kết cấu phía trên. Đây là lỗi phổ biến nhưng gây hậu quả lớn trong thi công hạ tầng.

7. Hệ thống thoát nước mưa và nước thải

Thoát nước là hạng mục cốt lõi của hạ tầng. Hệ thống này bao gồm:

1. Cống tròn, cống hộp
2. Hố ga thu nước
3. Mương thoát nước
4. Ống nhánh đấu nối

Thi công cống đòi hỏi độ chính xác cao về cao độ, độ dốc và vị trí. Dưới cống thường có lớp đệm cát, cấp phối hoặc cọc tre, tùy theo thiết kế. Sau khi đặt cống, phải lấp đất từng lớp, lu chặt đối xứng để tránh lệch cống.

Hệ thống thoát nước không đạt yêu cầu sẽ gây ngập úng, xói lở và phá hỏng toàn bộ kết cấu đường.

8. Kết cấu áo đường trong hạ tầng giao thông

Áo đường là tập hợp nhiều lớp vật liệu chồng lên nhau để chịu tải trọng xe. Trong hạ tầng, áo đường thường bao gồm:

1. Nền đất đắp
2. Lớp móng dưới
3. Lớp móng trên
4. Lớp bê tông nhựa hoặc bê tông xi măng

Mỗi lớp đều có yêu cầu riêng về vật liệu, độ chặt và độ bằng phẳng. Trước khi thi công lớp trên, lớp dưới phải được nghiệm thu đạt yêu cầu. Không được thi công chồng lớp khi lớp dưới chưa đủ điều kiện kỹ thuật.

9. Công tác thấm bám và dính bám

Thấm bám và dính bám là bước trung gian quan trọng trước khi thảm bê tông nhựa. Mục đích là tạo liên kết giữa các lớp kết cấu, tránh bong tróc và trượt lớp.

Công việc bao gồm:

1. Vệ sinh sạch bề mặt
2. Phun nhựa thấm bám đúng định mức
3. Chờ đủ thời gian trước khi thảm nhựa

Hiện nay, công tác này được thực hiện bằng máy chuyên dụng để đảm bảo phân bố đều và chính xác.

10. Thi công bê tông nhựa và hoàn thiện mặt đường

Bê tông nhựa là lớp mặt trực tiếp chịu tác động của phương tiện giao thông và thời tiết. Thi công lớp này yêu cầu kiểm soát chặt chẽ:

1. Nhiệt độ hỗn hợp
2. Chiều dày rải
3. Tốc độ rải
4. Trình tự lu lèn

Sau khi thảm xong, mặt đường phải đạt độ bằng phẳng, độ nhám và độ chặt theo tiêu chuẩn. Bất kỳ sai sót nào ở bước này đều ảnh hưởng trực tiếp đến tuổi thọ công trình.

11. Các hạng mục phụ trợ trong hạ tầng

Ngoài đường và cống, hạ tầng còn bao gồm nhiều hạng mục phụ trợ như:

1. Bó vỉa, vỉa hè
2. Dải cây xanh
3. Lan can, hộ lan
4. Sơn kẻ đường, biển báo

Các hạng mục này giúp hoàn thiện chức năng sử dụng, đảm bảo an toàn và phân luồng giao thông. Dù giá trị không lớn, nhưng yêu cầu kỹ thuật và mỹ quan vẫn rất nghiêm ngặt.

12. Đặc thù công việc của kỹ sư hạ tầng

Làm việc trong lĩnh vực hạ tầng đòi hỏi kỹ sư phải:

1. Hiểu rõ bản vẽ kỹ thuật
2. Nắm vững trình tự thi công
3. Kiểm soát chất lượng hiện trường
4. Phối hợp nhiều đơn vị cùng lúc

Môi trường làm việc chủ yếu ở công trường, thường xuyên tiếp xúc với đất, nước, máy móc và thời tiết. Tuy nhiên, đây là lĩnh vực mang tính nền tảng, có vai trò quyết định đến sự phát triển của các công trình phía trên.